foto1
Running text caption 1
foto1
Running text caption 2
foto1
Running text caption 3
foto1
Running text caption 4
foto1
Running text caption 5
Department of Rehabilitation Medicine

จำนวนผู้เยี่ยมชม

096171

Your IP: 54.158.214.111
Server Time: 2017-11-24 14:37:43

สถิติการเยี่ยมชม

การฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง
รองศาสตราจารย์แพทย์หญิงกฤษณา พิรเวช
หัวหน้าภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย


     สำหรับการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองให้ได้ผลดีที่สุด ผู้ป่วยควรได้รับการฟื้นฟูอย่างเร็วที่สุด และถ้าให้
ความร่วมมืออย่างเต็มที่ ผู้ป่วยก็จะมีโอกาสกลับไปใช้ชีวิตตามปกติได้สูง” รศ.พญ.กฤษณา พิรเวช หัวหน้า
ภาควิชาเวชศาสตร์ฟื้นฟู คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เริ่มต้นอธิบายถึงปัจจัยสำคัญสำหรับการ
ฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง


     “เมื่อ 40-50 ปีก่อน ผู้ป่วยที่มีอาการของโรคหลอดเลือดสมองเฉียบพลัน เมื่อรักษาจนอาการดีขึ้นแล้ว
ผู้ป่วยเกือบทั้งหมดจำเป็นจะต้องได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพ ปัจจุบันแม้ว่าระบบ Stroke fast track จะ
ช่วยให้การรักษาโรคหลอดเลือดสมองมีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถลดจำนวนผู้เสียชีวิตและความพิการ
ที่เกิดขึ้นลงได้มาก ผู้ป่วยระยะเฉียบพลันส่วนหนึ่งสามารถหายเป็นปกติได้เหมือนเดิม  โดยไม่จำเป็นต้อง
ได้รับการฟื้นฟูสมรรถภาพ แต่ก็ยังมีผู้ป่วยอีกมากกว่าร้อยละ 80 ที่ยังคงจำเป็นจะต้องได้รับการฟื้นฟูอย่าง
ต่อเนื่อง  เพื่อให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตประจำวันได้ตามปกติเช่นเดิม ดังนั้น การแพทย์ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู
(rehabilitation medicine) จึงมีบทบาทสำคัญอย่างยิ่งในการช่วยเหลือผู้ป่วยกลุ่มนี้”


     รศ.พญ.กฤษณา  พิรเวช  ได้กล่าวถึงแนวทางการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองของศูนย์โรคหลอดเลือด
สมอง  โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์  ว่าผู้ป่วยจะได้รับการฟื้นฟูอย่างครบวงจร  โดยมีทีมบุคลากรจากสหสาขา
วิชาชีพ  ซึ่งจะประกอบด้วยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูพยาบาลฟื้นฟู  นักกายภาพบำบัด  นักกิจกรรมบำบัด
นักอรรถบำบัด นักจิตบำบัด นักกายอุปกรณ์ วางแผนแนวทางการฟื้นฟูที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
มีการตรวจประเมินและติดตามอย่างต่อเนื่อง  รวมทั้งไปทำการฟื้นฟูที่บ้านร่วมกับทีมพยาบาลและอาสา
กาชาด นอกจากนี้ ผู้ป่วยอีกส่วนหนึ่งที่ต้องได้รับการฟื้นฟูอย่างเต็มรูปแบบ (intensive) จะถูกส่งไปฟื้นฟู
แบบผู้ป่วยในที่ศูนย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู สวางคนิวาสจังหวัดสมุทรปราการ ซึ่งอยู่ในสังกัดสภากาชาดไทย
โดยจะพิจารณาแนวทางการฟื้นฟูจากระดับความรุนแรงของโรค การรับรู้ ความจำและระดับความพิการที่
หลงเหลืออยู่ ซึ่งจะแบ่งผู้ป่วยออกเป็น 3 กลุ่ม คือ


"อยากเน้นว่าสิ่งสำคัญที่สุดในการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือด
สมอง ให้กลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติก็คือ ความร่วมมือของผู้ป่วย ผู้ป่วยบางราย
มาพบแพทย์ได้เร็วก็จริง แต่กลับขาดแรงจูงใจและมีอาการซึมเศร้า ทำให้
ไม่ร่วมมือในการฟื้นฟู บางคนหันไปพึ่งไสยศาสตร์ หรือความเชื่อที่ผิด
จึงพลาดโอกาสทองในการฟื้นฟูไปอย่างน่าเสียดาย"


     กลุ่มที่มีอาการรุนแรงมากจะเป็นผู้ป่วยที่มีการรับรู้ หรือความจำไม่ดีนัก หรือมีปัจจัยเสี่ยงต่างๆ สูง การฟื้นฟูจึง
ทำได้ในลักษณะเบาๆ โดยเป้าหมายสำคัญสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้ จะเป็นการป้องกันภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น
ภาวะแผลกดทับจากการนอนนิ่งๆ โดยไม่ได้เคลื่อนไหวเป็นเวลานาน ภาวะข้อติดหรือกล้ามเนื้อฝ่อลีบ อาการ
ติดเชื้อในระบบต่างๆ เช่น อาการติดเชื้อในปอด ซึ่งอาจเกิดขึ้นกับผู้ป่วยที่มีปัญหากลืนลำบากจนสำลักอาหาร
และน้ำนอกจากนี้ ผู้ป่วยยังอาจจะมีปัญหาอื่นๆ อีก เช่น ปัญหาเรื่องการทรงตัว และการขับถ่าย เป็นต้น ซึ่ง
จะมุ่งเน้นการให้คำแนะนำวิธีการฟื้นฟูแก่ญาติให้นำไปปฏิบัติ เพื่อช่วยเหลือผู้ป่วยในกรณีที่กลับบ้าน
กลุ่มที่มีอาการรุนแรงปานกลางผู้ป่วยจะได้รับการฟื้นฟูอย่างเต็มรูปแบบ เพราะเป็นกลุ่มที่มีโอกาสฟื้นตัวได้มาก
ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการที่สมองได้รับการกระตุ้นให้มีการสร้างแขนงประสาทเพิ่มขึ้น  และปรับเปลี่ยนโครงสร้างการ
ทำงาน เพื่อทำงานทดแทนสมองส่วนที่เสียหายไปจากการขาดเลือด โดยการฟื้นฟูในช่วง 3 เดือนแรกหลังจาก
เกิดอาการ จะได้ผลดีที่สุด ซึ่งทางการแพทย์ถือว่าเป็นโอกาสทอง (golden period) ของการฟื้นฟู โดยผู้ป่วย
จะได้รับการฟื้นฟูแบบผู้ป่วยใน  และมีตารางกิจกรรมที่ให้ผู้ป่วยได้ฟื้นฟูสมรรถภาพ เช่น การทำกายภาพบำบัด
เพื่อเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อแขนขา เคลื่อนไหวข้อต่อ ฝึกการทรงตัว  ฝึกการเดิน  การทำกิจกรรมบำบัดเพื่อฝึก
การใช้มือ ฝึกการกลืน ฝึกทำกิจวัตรประจำวัน การทำอรรถบำบัดฝึกการสื่อสาร เป็นต้น นอกจากนี้ก็ยังมีการ
ใช้ดนตรีบำบัดร่วมด้วยเพื่อฝึกการเปล่งเสียง การหายใจ และบรรเทาอารมณ์ซึมเศร้า
กลุ่มที่มีอาการรุนแรงน้อยผู้ป่วยมักจะฟื้นตัวได้เร็ว ควรฝึกให้ผู้ป่วยมีการออกกลังแบบแอโรบิคอย่างสม่ำเสมอ
เพื่อช่วยลดหรือควบคุมปัจจัยเสี่ยงป้องกันการเกิดโรคซ้ำ


     “อยากเน้นว่าสิ่งสำคัญที่สุดในการฟื้นฟูสมรรถภาพของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ให้กลับมาใช้ชีวิตได้ตาม
ปกติก็คือ ความร่วมมือของผู้ป่วย ผู้ป่วยบางรายมาพบแพทย์ได้เร็วก็จริง แต่กลับขาดแรงจูงใจและมีอาการ
ซึมเศร้า  ทำให้ไม่ร่วมมือในการฟื้นฟู  บางคนหันไปพึ่งไสยศาสตร์ หรือความเชื่อที่ผิด จึงพลาดโอกาสทองใน
การฟื้นฟูไปอย่างน่าเสียดาย นอกจากนี้ ญาติหรือคนใกล้ชิดก็มีส่วนสำคัญอย่างมาก ควรทำความเข้าใจ
เกี่ยวกับโรคที่เป็นอยู่  และคอยช่วยเหลือผู้ป่วยอย่างเหมาะสม โดยพยายามให้ผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวัน
และกิจกรรมต่างๆ ด้วยตนเองให้มากที่สุด เพื่อให้ผู้ป่วยได้มีโอกาสพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มที่”


     “นอกจากนี้สิ่งที่สำคัญมากอีกอย่างหนึ่งสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองก็คือ การป้องกันการกลับมา
เป็นโรคซ้ำ ด้วยการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลักของโรคหลอดเลือดสมอง  3  โรค  คือ  โรคความดันโลหิตสูง
โรคเบาหวาน  และโรคไขมันในเลือดสูง  ด้วยการออกกลังกายสม่ำเสมอ  ร่วมกับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
การดำเนินชีวิต  และ/หรือร่วมกับการรับประทานยาอย่างสม่ำเสมอ”